PROJEKTY BADAWCZE

Dialog kultur i literatur współczesnego hiszpańskiego polisystemu literackiego z perspektywy galisyjsko-hiszpańskiej

    Każdy system literacki jest konglomeratem składającym się z wielu złożonych elementów wchodzących ze sobą we wzajemne interakcje i oddziałującym na sąsiednie, często słabsze systemy literackie. Odwołując się do Teorii Polisystemów Evena-Zohara możemy za pomocą jej kluczowych pojęć opisać polisystem literatury hiszpańskiej XX i XXI wieku w binarnych kategoriach centrum-peryferia badając zależności jakie istnieją pomiędzy najnowszą literaturą tworzoną w języku hiszpańskim, a więc literaturą centrum, a literaturą peryferii, na przykładzie literatury i kultury galisyjskiej. Literatura hiszpańska, wolna od zaangażowania w kwestię walki o odrodzenie języka (hiszpańskiego) i przywrócenia mu należytego statusu wśród rodzimych użytkowników, nie podnosi problemu rewindykacji językowo-kulturowej w przeciwieństwie do literatury galisyjskiej, której twórcy tematykę tożsamości narodowej czynią motywem przewodnim wielu utworów.
        Zatem celem projektu jest opisanie zarówno punktów stycznych dla obu systemów, nowych tendencji wyrosłych ponad granicami kulturowo-językowymi, jak np. literatura neorealistyczna, literatura kobieca czy nowa literatura traktująca o Wojnie Domowej w Hiszpanii, której  kluczowym pojęciem jest pamięć historyczna, jak również przedstawienie motywów autochtonicznych, dystynktywnych odróżniających od siebie te dwa systemy.
   
Teoretyczne i praktyczne aspekty przekładu międzykulturowego z języka galisyjskiego i hiszpańskiego na język polski

    Celem projektu jest analiza problemów związanych z tłumaczeniem elementów kulturowych (culturemas) wyrosłych na gruncie galisyjskim, czyli przynależnych do obszaru kultury peryferii na język i kulturę centrum, czyli kontekst hiszpański oraz na język i kulturę polską, również postrzeganą jako peryferyjny system literacko-kulturowy. Tłumacząc nazwy własne, aluzje do historii, sytuacji polityczno-społecznej współczesnej Galicji, jej bogatą antropologię i inne realia, tłumacz musi posłużyć się odpowiednimi strategiami i technikami tłumaczeniowymi (E. Nida, A.Hurtado Albir, K. Hejwowski, P. Newmark), które pozwolą zachować efekt obcości, a tym samym ocalą kulturę wyjściową w tekście docelowym lub ją udomowią, szukając elementów i zjawisk paralelnych, bliższych kulturze odbiorców.
    Projekt ma na celu ukazanie specyfiki przekładu tekstów galisyjskich, jako mikrotekstu i mikrokultury, „skażonych” osobliwym humorem z autoironią i nostalgiczną wizją świata („saudade”) na hiszpański i polski system językowo-kulturowy.

Temat książki habilitacyjnej

La nueva novela de la Guerra Civil española como respuesta reivindicatoria al pasado silenciado. La narrativa de memoria histórica y el diálogo histórico intergeneracional en la España democrática.

Wystąpienia na konferencjach naukowych:

  1. Biograficzne konteksty przekładu, Ustroń, luty 2002. Temat referatu: ´´Okruchy galicyjskie - kryptobiografia Alfonso Castelao, jego pokolenia i kraju´´.
  2. Congreso Internacional, Retos del Hispanismo en la Europa Central y del Este, Cracovia 14-15 de octubre de 2005. Temat: ´´El galleguismo y el universalismo en la obra narrativa de Manuel Rivas, sobre los ejemplos de ¿Qué me quieres, amor? y Ella, maldita alma´´.
  3. II Congreso Internacional sobre lenguas y culturas del mundo, Lenguaje e Integración Sociocultural, Hiszpania, Granada 8-10 de noviembre de 2006. Temat: ´´Lengua, tradición y cultura: refranes, dichos y frases proverbiales populares del calendario festivo polaco´´.
  4. Simposio Internacional de Hispanistas, Katowice del 30 de noviembre al 2 de diciembre de 2006. Temat: ¿Por qué se escribe en gallego y qué significa una identidad nacional?
  5. II Simposio Internacional de Hispanistas ‘'Encuentros'', Universidad Maria Curie-Skłodowska, Lublin 17-19 de abril de 2008. Temat: La tierra del Adiós y el gran exilio de su gente como dos constantes del discurso político y literario gallego.
  6. XLIII Congreso Internacional de la AEPE, Acortando distancias: la diseminación del español en el mundo, UNED, Madrid, 27.07-01.08.2008, temat: Elementos culturales en la enseñanza de E/LE: análisis contrastivo español-polaco
  7. II Seminario Internacional de Hispanística, Universidad Comenio de Bratislava, Słowacja, 26-27.09.2008, temat: ''El canon literario mundial y la canonicidad de la obra narrativa de Manuel Rivas''.
  8. Konferencja pt. "Literatury mniejsze Europy romańskiej", Instytut Filologii Romańskiej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 25-26.02.2010. Temat: O dyglosji i sytuacji językowej w hiszpańskiej Galicji w kontekście uwarunkowań kulturowych,  historyczno- społecznych i ich wpływie na rozwój literatury rodzimej w XX w.
  9. Międzynarodowe Seminarium Naukowe "Komunikacja-Kultura-Kreatywność", Zakład Lingwistyki Stosowanej i Zakład Filologii Angielskiej Instytutu Humanistycznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. S. Staszica w Pile, 18-19.10.2010. Temat: Hiszpański język ekonomiczny dla neofilologa - nauka poprzez analizę metaforyczną tekstu.
  10. Konferencja pt. „Neofilologie na przełomie tysiącleci - najnowsze tendencje w literaturze, językoznawstwie, przekładzie i glottodydaktyce", Instytut Filologii Obcych Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie oraz Federalny Instytut ds. Historii i Kultury Niemców w Europie Środkowej i Wschodniej, 26- 27.11. 2010, Częstochowa. Temat: O problemie zrekonstruowania galisyjskiej tożsamości narodowej z perspektywy dyskursu literacko - politycznego pokolenia „Nós".
  11. Konferencja - "II Foro de Lingüística Hispánica: Panorama de temas y métodos de investigación", Instytut Języków Romańskich i Translatoryki UŚ, Katowice 14 – 16.04.2011 Temat: Encrucijadas culturales y lingűísticas en la creación del español científico-técnico.
  12. II Konferencja Traduktologiczna pt.”Przekład jako akt komunikacji międzykulturowej”, Instytut Filologii Romańskiej i Zakład Traduktologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 26-28.09.2011, Poznań. Temat: Peryferia versus centrum, czyli o sztuce przekładu międzykulturowego tekstów galisyjskich na język hiszpański i polski.
  13. IV Simposio Internacional de Hispanistas pt. «Encuentros 2012», Instytut Filologii Romańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Asociación Polaca de Hispanistas, 14-17.11.2012. Wrocław. Temat: „La cuestión de la memoria histórica en la nueva novela de la Guerra Civil-dos autores, dos perspectivas (Dulce Chacón y Javier Cercas)”.
  14. III Congreso Internacional de Asociación Beta (Asociación de Jóvenes Doctores en Hispanismo) pt. “Horizontes literarios: la obra y su entorno”, Instytut Filologii Hiszpańskiej Uniwersytetu w Walencji, 22-24.05.2013, Walencja, Hiszpania. Temat: La nueva novela de la Guerra Civil como respuesta reivindicatoria al pasado silenciado-desafíos para el diálogo histórico intergeneracional en la España democrática.
  15. Międzynarodowe Seminarium Naukowe pt. "Problemas actuales de Traducción ruso-español y español-ruso" organizowane przez Universidad de Granada, Hiszpania w dniach 01-06.07.2013 (bez referatu)
  16. Międzynarodowa Konferencja organizowana przez Europejskie Stowarzyszenie Nauczycieli Języka Hiszpańskiego (AEPE) w Jaca, Hiszpania w dniach 21-28.07.2013, Temat: „El desafío de traducir culturemas gallegos al español y al polaco: aspectos teóricos y prácticos”.
  17. II Konferencja pt. „Literatury mniejsze” Europy romańskiej- między historią a mitem, Instytut Filologii Romańskiej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 27-28.02.2014, Temat: „O mitach założycielskich nacjonalizmu galisyjskiego w XIX i XX wieku”.
  18. Międzynarodowy Kongres Hispanistów, pt. „¿La voz dormida? Memoria, identidad y género en las literaturas hispánicas”, Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego, 24-27.04.2014, Temat: „Las silenciadas recuperan la voz. El protagonismo femenino en la narrativa sobre Memoria Histórica”.
  19. V Simposio Internacional de Hispanistas ''Encuentros 2014-Relecturas y Nuevos Horizontes'', Zakład Hispanistyki Uniwersytetu Śląskiego i Polskie Stowarzyszenie Hispanistów, Ustroń, 06-09.05.2014, Temat: pt. „Memoria contra olvido: el protagonismo republicano femenino vs. el masculino en la narrativa sobre Memoria Histórica''.
  20. XLIX Międzynarodowa Konferencja pt. ´´La enseñanza de español en el contexto de las artes y la cultura´´, organizowana przez Europejskie Stowarzyszenie Nauczycieli Języka Hiszpańskiego (AEPE) w Ávila, Hiszpania, 19-26.07.2014, Temat: ´´La inmersión cultural humorística a través de la lectura de La tesis de Nancy de R. J. Sender en las  clases  de  ELE´´.
  21. Międzynarodowy Kongres Hispanistów, pt. Los múltiples rostros de la violencia en la literatura, el teatro y los medios hispánicos (Edad Media-Siglo XXI)/ Zakład Studiów Hispanistycznych UMCS w Lublinie/ 27-29.11.2014, Temat: ''Que mi nombre no se borre en la historia''- Memoria de la violencia franquista y su tipología representada en la nueva narrativa sobre la Guerra Civil española”.
  22. II Międzynarodowy Kongres pt. VISIONES DE LO FANTÁSTICO: LAS MIL CARAS DEL MONSTRUO/ El Grupo de Estudios sobre lo Fantástico (GEF) Uniwersytetu Autónoma w Barcelonie, Hiszpania/ 10-12.12.2014, Temat: „La configuración de lo fantástico en la tradición gallega sobre el ejemplo de El bosque animado de Fernández Flóres y en la narrativa de Manuel Rivas”

Opublikowane artykuły:

  1. „Okruchy galicyjskie - kryptobiografia Alfonso Castelao, jego pokolenia i kraju”, w: Studia o przekładzie nr 15, Biograficzne konteksty przekładu pod red. Piotra Fasta i Anny Kozak, Wydawnictwo Naukowe ‘'Śląsk'', Katowice 2002, str.59-71.
  2. „Sobre el supuesto límite entre la metáfora literaria y la metaforización del lenguaje vulgar y especializado desde la perspectiva cognitiva, sobre los ejemplos de los textos literarios y especializados españoles”, w: La traduction littéraire La traduzione letteraria La traducción literaria pod red. Krzysztofa Jarosza, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2003, str. 105-123.
  3. „El galleguismo y el universalismo en la obra narrativa de Manuel Rivas, sobre los ejemplos de ¿Qué me quieres, amor? y Ella, maldita alma”, w: Congreso Internacional Retos del Hispanismo en la Europa Central y del Este, Cracovia 14-15 de octubre de 2005, Luis Francisco Cercós García, Carmelo Juan Molina Rivero, Alfonso de Ceballos-Escalera Gila (coordinadores), Palafox & Pezuela, Madrid 2007, str.569-577.
  4. „Lengua, tradición y cultura: refranes, dichos y frases proverbiales populares del calendario festivo polaco”, w: Interculturalidad y Lenguaje I, El significado como corolario cultural, Juan de Dios Luque Durán y Antonio Pamies Bertrán (eds.), Granada Lingvistica, Serie Collectae, Método Ediciones, Granada, 2007, str.69-81.
  5. „¿Por qué se escribe en gallego y qué significa una identidad nacional?”, w: Encuentros, Vol.II Encuentros con la literatura y el teatro del mundo hispano, Joanna Wilk- Racięska y Jacek Lyszczyna (eds.), Oficyna Wydawnicza WW, Katowice 2008, str.201-213.
  6. „Poesía visual de José Juan Tablada”, w: Romanica Silesiana, N° 3 La littérature et les arts, Krzysztof Jarosz (ed.), Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2008, str.82-94.
  7. „Elementos culturales en la enseñanza de E/LE: análisis contrastivo español-polaco”, w: Acortando distancias: La diseminación del español en el mundo, Actas del XLIII Congreso Internacional de la Asociación Europea de Profesores de Español, Sara M. Saz (ed.),  AEPE, Madrid, 2009, str.211-220.
  8. „Al jugar con las palabras se multiplican mundos-análisis de los juegos literarios y de lenguaje en Tres Tristes Tigres de Guillermo Cabrera Infante”, [w]: Romanica Silesiana, N° 4 Les jeux littéraires, pod red. Krzysztofa Jarosza, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2009, str. 198-212.
  9. „La tierra del Adiós y el gran exilio de su gente como dos constantes del discurso político y literario gallego” w: Encuentros literarios II, pod red. Marii Falskiej, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2009, str. 209-218.
  10. „El canon literario mundial y la canonicidad de la obra narrativa de Manuel Rivas'', w: Studia Romanica Bratislavensa 7, Bohdan Ulašin, Silva Vertanová (eds.) Jornadas de Estudios Románicos, Sección de Hispanística, t. I: Literatura, AnaPress, Bratislava 2009, str.145-155
  11. „O problemie zrekonstruowania galisyjskiej tożsamości narodowej z perspektywy dyskursu literacko-politycznego pokolenia Nós”, w: Neofilologie na Przełomie Tysiącleci. Najnowsze tendencje w literaturze, językoznawstwie, przekładzie i glottodydaktyce., red. Przemysław Sznurkowski, Elżbieta Pawlikowska-Asendrych, Beata Rusek, ATUT, Częstochowa 2012, str. 141-154.
  12. „Encrucijadas culturales y lingűísticas en la creación del español científico-técnico”, w: Neophilologica, vol.24 Études sémantico-syntaxiques des langues romanes, pod red. Wiesława Banysia, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2012, str. 119-132.
  13. „O dyglosji i sytuacji językowej w hiszpańskiej Galicji w kontekście uwarunkowań kulturowych,  historyczno- społecznych i ich wpływie na rozwój literatury rodzimej w XX w.”, w: Słowa i miejsca. Literatury mniejsze Europy romańskiej, pod red. M. Loba, B. Łuczak, Wydawnictwo Naukowe UAM w Poznaniu, Poznań 2012, str.191-204.
  14. „Peryferia versus centrum, czyli o sztuce przekładu międzykulturowego tekstów galisyjskich na język hiszpański i polski”, w: Przekład jako akt komunikacji międzykulturowej, pod red.I. Kasperskiej, A. Żuchelkowskiej, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2013, str.103-129.
  15. „Los modelos de mujer y las sexualidades disidentes en las novelas de Lucía Etxebarria (Amor, curiosidad, prozac y dudas y Beatriz y los cuerpos celestes)”,[w]: Romanica Silesiana, N° 8, t.II, Construcciones de género, pod red. Krzysztofa Jarosza, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2013, str. 39-47.
  16. „La nueva novela de la Guerra Civil como respuesta reivindicatoria al pasado silenciado; desafíos para el diálogo histórico intergeneracional en la España democrática”, [w]: Páginas que no callan. Historia, memoria e identidad en la literatura hispánica, A. García-Reidy, L.M. Romeu, E. Soler y L. C. Souto (coord.), Publicacions de la Universitat de València, Valencia 2014, str. 31-40.
  17. „La cuestión de la memoria histórica en la nueva novela de la Guerra Civil: dos autores, dos perspectivas (Dulce Chacón y Javier Cercas)” [w]: Guerra, exilio, diáspora. Aproximaciones literarias e históricas, Agnieszka August-Zarębska, Trinidad Marín Villora (eds.), Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2014, str. 105-111.  
  18. „La perspectiva humorística en la literatura gallega como expresión del Volksgeist gallego sobre el ejemplo de la narrativa de Manuel Rivas” [w]: Encuentros entre lenguas, literaturas y culturas de los territorios luso-hispanos. Perspectivas diferentes, J.Wilk-Racięska, A.Nowakowska-Głuszak, C. Tatoj (eds.), Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, 2014, str. 64-94.

Wykaz artykułów napisanych i w recenzji:

  1. „O mitach założycielskich nacjonalizmu galisyjskiego w XIX i XX wieku”, w: Wydawnictwo Naukowe UAM w Poznaniu.
  2. „Las silenciadas recuperan la voz. El protagonismo femenino en la narrativa sobre Memoria Histórica”, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
  3. Memoria de la violencia franquista contra las mujeres republicanas y sus hijos en la novela de Ana Cañil (Si a los tres años no he vuelto)

Inne:

  • Członek ASOCIACIÓN EUROPEA DE PROFESORES DE ESPAÑOL, Madrid, España
  • Współpraca z Centro de Cultura Europea Saint-Jacques-de-Compostelle. Saint Jean d'Angély, Francia
  • Egzaminator i Członek Komitetu Okręgowego OJH w Katowicach
  • Członek Beta Asociación, (Asociación de Jóvenes Doctores en Hispanismo)

Wyjazdy dydaktyczne i szkoleniowe w ramach Programu Erasmus

  • Universidad Autónoma de Madrid (2008, 2011, 2012, 2014)
  • Universidad Europea de Madrid (2012)
  • Universidad de Granada (2013)
  • Universitat de València (2013)
  • Universidad de Extremadura (2008)
  • Universidad de Las Palmas de Gran Canaria (2011)