Zakład Badań Kanadyjskich i Przekładu Literackiego

Kierownik Zakładu: prof. dr hab. Krzysztof Jarosz

Ponowoczesna literatura kanadyjska

W ramach tematu badawczego „Ponowoczesna literatura kanadyjska” członkowie zespołu badają aspekty postmodernistyczne we współczesnej literaturze kanadyjskiej ostatniego półwiecza (od Spokojnej Rewolucji 1960 po chwilę obecną).

W ramach projektu pracownicy Zakładu w 2013 r. wzięli udział w licznych konferencjach i opublikowali kilkanaście artykułów w polskich i zagranicznych czasopismach oraz monografiach wieloautorskich.

Prof. dr hab. Krzysztof Jarosz jest prezesem Polskiego Towarzystwa Badań Kanadyjskich, członkiem Rady Naukowej CAEN (Centre Aude d’études sur la nouvelle) w Quebeku, członkiem zagranicznym Komitetu Naukowego International Journal for Canadian Studies, recenzentem działu prac literaturoznawczych czasopisma naukowego Voix et images wydawanego przez Université du Québec à Montréal, recenzentem działu powieści kanadyjskiej naukowego czasopisma Canadian Literature (University of British Columbia w Vancouver).

Literaturoznawcze i pragmatyczne aspekty przekładu


Badanie specyfiki przekładu literackiego wychodzi z założeń teorii przekładoznawstwa ogólnego. Tym, co różni jednak przekład literacki od utylitarnego jest wyższy niż w przypadku tego ostatniego stopień złożoności tekstu wyjściowego implikujący adekwatną do niego złożoność tekstu docelowego - przekładu. Wprawdzie zdroworozsądkowe i oparte na obserwacji pracy aktywnych zawodowo tłumaczy rozwiązania proponowane przez reprezentantów dominującej obecnie w badaniach nad przekładem tzw. Szkoły Paryskiej (uczeni skupieni w ESIT przy Sorbonie) pozwalają na przezwyciężenie aporii nieprzekładalności oraz bezpłodności oderwanych od praktyki przekładu dawniejszych koncepcji wyrosłych na gruncie językoznawstwa teoretycznego lat 1950 i 1960, które sprawdzają się w większości w odniesieniu do przekładu utylitarnego, jednak mechaniczne zastosowanie tej koncepcji zwanej interpretacyjną teorią przekładu do tłumaczenia tekstów literackich wymaga istotnych modyfikacji. Jeżeli bowiem przyjąć, że proces przekładu rozłożyć można na trzy etapy: zrozumienia tekstu wyjściowego, jego dewerbalizacji połączonej z uchwyceniem sensu i rewerbalizacji tego ostatniego w języku docelowym, to każda z tych faz w zastosowaniu do tekstu literackiego okazuje się sekwencją niezwykle złożoną, gdyż po pierwsze wymaga kompetencji nie tylko językowej i ogólnokulturowej, lecz również literackiej, po drugie zrozumienie odnosi się do wielopoziomowej struktury tekstu artystycznego, którą należy możliwie jak najdokładniej odtworzyć na etapie rewerbalizacji, po trzecie wreszcie dewerbalizacja, czyli uchwycenie oddzielonego od formy sensu jest zapewne koniecznym etapem przygotowawczym, lecz w odniesieniu do tekstu literackiego wszędzie tam, gdzie pozwala na to podobieństwo systemów językowych A i B oraz inwencja tłumacza, po tej fazie nastąpić winno ponownie zjednoczenie formy z sensem na możliwie jak największej ilości poziomów tekstu. W wielu przypadkach właściwe zastosowanie powyższych reguł zakłada umiejętność rozpoznawania pozajęzykowych struktur argumentacyjnych.

Pracownicy zakładu: